વર્ષ ૧૯૦૩ હતું સ્થળ બોમ્બે અને અરબી સમુદ્રના કિનારે એક સ્વપ્ન જેવી તાજ હોટેલ ઉભી હતી. પરંતુ આ સ્વપ્ન ફક્ત પથ્થરો અને સિમેન્ટથી બનેલું ન હતું, તે જમશેદજી ટાટાની જીદ જુસ્સા અને બદલાની આગથી બનેલું હતું. ૧૯૦૩માં બોમ્બેના દરિયા કિનારે ઉભેલી તાજ હોટેલ (તાજમહેલ મહેલનો ઇતિહાસ) ફક્ત એક ઇમારત નહોતી પરંતુ જમશેદજી ટાટાના સપના, જુસ્સા અને જીદનું પ્રતીક હતી. પરંતુ આ સ્વપ્ન સાકાર થવામાં લગભગ ૧૪ વર્ષ લાગ્યા.
તે વર્ષ ૧૮૮૯ હતું. ટાટા ગ્રુપના સ્થાપક જમશેદજી ટાટાએ અચાનક જાહેરાત કરી કે, “હું બોમ્બેમાં એવી હોટેલ બનાવવા જઈ રહ્યો છું જે આ શહેરે પહેલાં ક્યારેય જોઈ ન હોય.”
આ જાહેરાત સાથે તેમના પોતાના પરિવારમાં ખળભળાટ મચી ગયો. તેમની બહેનોએ તેનો વિરોધ કર્યો. લેખક હરીશ ભટ તેમના પુસ્તક ‘ટાટા સ્ટોરીઝ’ માં લખે છે કે તેમની એક બહેને તેમને ગુજરાતીમાં ટોણા માર્યા હતા, “તમે બેંગ્લોરમાં એક વિજ્ઞાન સંસ્થા બનાવી રહ્યા છો લોખંડનું કારખાનું બનાવી રહ્યા છો… અને હવે તમે કહી રહ્યા છો કે તમે ભટારખાના (હોટેલ) ખોલવા જઈ રહ્યા છો?”
પરંતુ જમશેદજી ટાટાના મનમાં આ વિચાર ફક્ત એક વ્યવસાય યોજના નહોતો. તેની પાછળ એક ઈજા હતી એક અપમાન જે તેઓ ભૂલી શક્યા ન હતા.
તે દિવસોમાં વોટસન્સ હોટેલ બોમ્બેના કાલા ઘોડા વિસ્તારમાં સૌથી પ્રખ્યાત હોટેલ હતી. પરંતુ ફક્ત યુરોપિયનોને ત્યાં પ્રવેશવાની મંજૂરી હતી. એક દિવસ જમશેદજી ટાટા ત્યાં પહોંચ્યા, પરંતુ તેમને દરવાજા પર જ રોકવામાં આવ્યા. આનું કારણ એ હતું કે તેઓ એક ભારતીય હતા. આ ઘટના તેમના હૃદયને તીરની જેમ વીંધી ગઈ. આ સ્વપ્ન સરળ નહોતું. 1865 માં ‘સેટરડે રિવ્યુ’ માં પ્રકાશિત એક લેખે પણ તેમના દૃઢ નિશ્ચયને મજબૂત બનાવ્યો. તે લેખમાં લખ્યું હતું કે બોમ્બેને તેના નામ પ્રમાણે સારી હોટેલ ક્યારે મળશે? જમશેદજીએ નક્કી કર્યું કે તેઓ આ પ્રશ્નનો જવાબ આપશે.
View this post on Instagram
પછી તેમણે નક્કી કર્યું કે જો આ શહેર યુરોપ જેટલી હોટલ આપી શકતું નથી, તો હું પોતે એક એવી હોટલ બનાવીશ જે મુંબઈને દુનિયા સમક્ષ ગર્વથી ઉભું કરશે.
આ પછી તેઓ વિશ્વના ખૂણે ખૂણે ફર્યા. તેમણે લંડનના બજારો શોધ્યા, બર્લિનથી માલ મંગાવ્યો, પેરિસથી બોલરૂમ માટે થાંભલા, જર્મનીથી લિફ્ટ અને અમેરિકાથી પંખા મંગાવ્યા. ભારતની પ્રથમ હોટેલ (એસીવાળી ભારતની પ્રથમ હોટેલ) ના રૂમને ઠંડુ રાખવા માટે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ બરફ બનાવવાનો પ્લાન્ટ પણ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો.
જ્યારે તાજ હોટેલ તૈયાર થઈ ત્યારે તેનો કુલ ખર્ચ લગભગ 26 લાખ રૂપિયા સુધી પહોંચ્યો. 1903 માં હોટેલના દરવાજા ખોલવામાં આવ્યા હતા. રૂમનું ભાડું પ્રતિ દિવસ 6 રૂપિયા રાખવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ પહેલા દિવસે ફક્ત 17 મહેમાનો આવ્યા હતા. શરૂઆતના અઠવાડિયામાં પરિસ્થિતિ એવી જ રહી.
લોકોએ તેની મજાક ઉડાવવાનું શરૂ કર્યું. કેટલાક લોકોએ તેને “જમશેદજીનો સફેદ હાથી” પણ કહ્યું. પરંતુ ઇતિહાસ સાક્ષી છે કે જમશેદજી ટાટાનો આ “સફેદ હાથી” પાછળથી ભારતનું ગૌરવ બની ગયા.
તાજમહેલ પેલેસ, મુંબઈ ગેટવે ઓફ ઈન્ડિયા અને અરબી સમુદ્રના અદભુત દૃશ્યો પ્રદાન કરે છે. તાજ બ્રાન્ડ વૈશ્વિક સ્તરે પ્રખ્યાત છે. 1903 થી, મુંબઈમાં ભારતની પ્રથમ વૈભવી હોટેલે રાજવી પરિવાર અને મહાનુભાવો સહિત પ્રતિષ્ઠિત મહેમાનોનું આયોજન કર્યું છે. અહીં તમને સમકાલીન ભારતીય ભોજનથી લઈને અત્યાધુનિક ચાઇનીઝ ભોજન સુધીના વિવિધ વિકલ્પો મળે છે. તે આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટથી માત્ર એક કલાક દૂર છે. અહીં એક રાત્રિ રોકાણનું ભાડું લગભગ 23 હજારથી શરૂ થાય છે.
બોમ્બેના દરિયા કિનારે ઉભી ખુબસુરત હોટેલ તાજ
જુલાઈ ૨૦૨૪ના અહેવાલ મુજબ, ટાટા ગ્રુપ (ટાટા ગ્રુપ નેટ વર્થ) ની બ્રાન્ડ વેલ્યુ $૨૮.૬ બિલિયન (લગભગ રૂ. ૨,૪૮,૮૨૦ કરોડ) અંદાજવામાં આવી હતી. હોટેલ બ્રાન્ડ તાજને સતત ચોથા વર્ષે ભારતની સૌથી મજબૂત બ્રાન્ડ અને સૌથી મૂલ્યવાન ભારતીય હોટેલ બ્રાન્ડ તરીકે સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.