દૂધને સંપૂર્ણ ખોરાક માનવામાં આવે છે. તે પ્રોટીન, કેલ્શિયમ, વિટામિન્સ અને ઘણા જરૂરી ખનિજોથી ભરપૂર હોય છે. બાળકોને તેમના સારા વિકાસ માટે ખાસ કરીને દૂધ આપવાની ભલામણ કરવામાં આવે છે. જો કે, જો તે ખોટા સમયે અથવા ખોટી રીતે લેવામાં આવે તો તે ફાયદાને બદલે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. યોગ ગુરુ અને લેખિકા હંસા યોગેન્દ્ર, જે ડૉ. હંસાજી તરીકે પ્રખ્યાત છે તેમણે તેમની યુટ્યુબ ચેનલ પર એક વિડિઓ શેર કર્યો છે. આ વિડિઓમાં તેમણે દૂધ પીવાનો યોગ્ય સમય અને યોગ્ય રીત જણાવી છે. ચાલો જાણીએ તેના વિશે
દૂધ પીતી વખતે આ બાબતોનું ધ્યાન રાખો
જમ્યા પછી
ડૉ. હંસાજી કહે છે, સૌ પ્રથમ ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે ખાધા પછી તરત જ દૂધ ન પીવું જોઈએ. ખોરાક પેટમાં પહેલેથી જ પચી રહ્યો હોય છે અને દૂધ ભારે હોય છે, જે પાચન પર વધુ ભાર મૂકે છે. રાત્રે રાત્રિભોજન કર્યાના લગભગ બે કલાક પછી ગરમ દૂધ લેવું વધુ સારું છે. આનાથી તમને દૂધના ફાયદા તો મળશે જ પણ તમને સારી ઊંઘ પણ આવશે.
આ વસ્તુઓ સાથે દૂધ ન પીવો
હંસાજીના મતે, પાલક, મેથી કે લીલા પાંદડાવાળા શાકભાજી જેવા આયર્નથી ભરપૂર શાકભાજી દૂધ સાથે ન ખાવા જોઈએ. આનાથી કેલ્શિયમનું શોષણ ઓછું થાય છે. તેવી જ રીતે મસાલેદાર ખોરાક ખાધા પછી તરત જ દૂધ પીવાથી પાચનક્રિયા બગડી શકે છે. આ ઉપરાંત ખારી વસ્તુઓ સાથે દૂધ લેવાથી પેટની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
વારંવાર ઉકાળવાનું ટાળો
યોગ ગુરુ કહે છે કે, ઘણી વખત લોકો દૂધ વારંવાર ઉકાળે છે અથવા ફ્રિજમાંથી સીધું ઠંડુ દૂધ પીવે છે. તેનાથી દૂધની ગુણવત્તા ઓછી થાય છે. ઉપરાંત, આવું કરવાથી ગેસ, પેટનું ફૂલવું જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં હંમેશા એક વાર દૂધ ઉકાળો અને તેને ઢાંકીને રાખો અને પીતી વખતે તેને થોડું ગરમ કરો અને પછી પીવો.
મીઠાશ ક્યારે ઉમેરવી?
હંસાજી દૂધમાં ખાંડ ન ઉમેરવાની સલાહ આપે છે. આ ઉપરાંત, તમે થોડી માત્રામાં ગોળ કે મધ ઉમેરી શકો છો. પરંતુ ગરમ દૂધમાં મધ કે ગોળ ઉમેરવાનું ટાળો. ગરમ કરવામાં આવે ત્યારે મધ નુકસાનકારક હોઈ શકે છે અને ગરમ દૂધમાં ગોળ ઉમેરવાથી તે દહીં થઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં જ્યારે દૂધ થોડું હૂંફાળું હોય ત્યારે તેમાં થોડી માત્રામાં મધ અથવા ગોળ ઉમેરો.
આ સમયે પીવાનું ટાળો
યોગ ગુરુના મતે, સ્નાન કર્યા પછી અથવા માલિશ કર્યા પછી તરત જ દૂધ પીવું જોઈએ નહીં. આ સમયે શરીર ડિટોક્સ મોડમાં હોય છે અને દૂધ પીવાથી તમને થાક લાગી શકે છે.
આ બાબતો પણ ધ્યાનમાં રાખો
હંસા યોગેન્દ્ર કહે છે કે, આજકાલ લોકો દૂધમાં હળદર, તજ, અશ્વગંધા જેવી વસ્તુઓ ઉમેરે છે. આ ફાયદાકારક છે પરંતુ દરેકનું શરીર અને સ્વભાવ અલગ હોય છે. તેથી સમજ્યા વિના વધુ પડતા મસાલા ઉમેરવાથી અસંતુલન થઈ શકે છે. સૌથી સારી વાત એ છે કે તેમાં થોડું આદુ ઉમેરીને દૂધ પીવું. તેનાથી દૂધ હળવું બને છે અને પાચન પણ સુધરે છે.